انواع چای از یک گونه گیاه به نام کاملیا سیننسیس (Camellia sinensis) تهیه میشوند. اگرچه براساس نوع برگهای چای برداشت شده و میزان اکسیداسیون یا فرآوری آن، چای به پنج نوع اصلی از جمله سیاه، سبز، اولونگ، سفید و پوئر دسته بندی میشود. برخلاف اکثر کشورهای غربی که بیشتر به نوشیدن قهوه عادت دارند، کشورها شرقی و انگلیسیها چای را بیشتر میپسندند.
کشف اینکه کدام یک از انواع مختلف چای مورد علاقه شماست، به خودی خود میتواند یک سفر خوشمزه باشد. از چای سیاه گرفته تا چایهای سفید و سبک و میوهای، انواع مختلفی از این نوشیدنی آرامبخش وجود دارد که پیدا کردن نوعی که متناسب با سلیقه شما باشد، کار غیر ممکنی نیست. در اینجا انواع مختلف چای را معرفی میکنیم و توضیحات مختصری درباره هر یک از آنها ارائه خواهیم داد.
چای سیاه
چای سیاه رایجترین نوع چای است که ۸۵ درصد از کل مصرف چای را در جهان به خود اختصاص میدهد. چای سیاه کاملا اکسیده شده است و در مقایسه با سایر چایها، رنگ تیره، طعم قویتر و میزان کافئین بالاتری دارد. مقدار کافئین موجود در چای سیاه نصف کافئین موجود در قهوه است. اغلب چای سیاه را میتوان با شکر، شیر یا لیمو مصرف کرد و برخی از مزایای سلامتی آن مشابه انواع دیگر چایهاست. برخی مطالعات نشان دادهاند که چای سیاه می تواند خطر سکته مغزی کاهش داده و کلسترول و فشار خون را تنظیم کند.
چای سبز
چای سبز چایی اکسید نشده است. پس از برداشتن چای سبز، سریعا برگهای آن را حرارت میدهند تا آنزیمهایی که باعث اکسیداسیون چای میشوند، از بین بروند. این کار مقدار زیادی از آنتی اکسیدانها، ویتامینها و مواد معدنی را که جزو فواید مختلف چای سبز هستند را حفظ میکند. چای سبز به رنگ سبز مایل به زرد است و طعم علفی و ملایمی دارد. بهتر است این نوع از چای بدون هیچ گونه افزودنی مصرف شود، با این حال بعضی از افراد ترجیح دهند چای سبز را همراه با لیمو یا شیرین کننده بنوشند. افزایش متابولیسم، پایین آمدن سطح کلسترول و کاهش خطر نارسایی قلبی، از ویژگیهای مصرف چای سبز به شمار میرود.
چای سفید
چای سفید در مقایسه با چایهای دیگر، کمتر فرآوری شده است. این چای از خشک کردن جوانههای باز نشده و برگهای جوان گیاه چای تولید میشود. چای سفید طعم ملایمی دارد و مقدار کافئین آن حتی از چای سبز نیز پایینتر است. آنتی اکسیدانهای موجود در چای سفید بسیار بالاست و هیچ ماده افزودنی به آن اضافه نمیشود.
چای اولونگ
چای اولونگ نیمه اکسیده شده است، بنابراین برگ را قبل از حرارت دادن برای جلوگیری از اکسیداسیون ۲ تا ۳ ساعت کنار میگذارند. میزان اکسیداسیون روی طعم و ظاهر چای تأثیر میگذارد. اکسیداسیون طولانیتر منجر به تیرهتر چای اولونگ میشود که طعم آن را به چای سیاه نزدیکتر میکند. این در حالیست که اکسیداسیون کوتاهتر باعث میشود که این ماده از نظر ماهیت به چای سبز شباهت بیشتری پیدا کند. چای اولونگ به رنگ قهوهای طلایی یا قهوهای روشن است که طعم ملایم آن شباهتی به چای سیاه و سبز ندارد. برخی از مطالعات نشان میدهد که چای اولونگ میتواند به کاهش خطر دیابت کمک کند. به علاوه، این نوع چای طیف وسیعی از آنتی اکسیدانها را داراست.
چای پوئر
چای پوئر نوعی دیگر از انواع چای است که از استان یونان چین میآید و به دلیل طعم خاکی آن شناخته شده است. این چای به جای بوتههای چای از درختان چای وحشی تهیه میشود. طی فرایندی برگهای خام این گیاه را فشرده کرده و سپس از طریق تخمیر میکروبی آنها را ذخیره میکنند. بسته به میزان اکسیداسیون مجاز در فرآیند، چای پوئرمیتواند به چای سیاه یا سبز شبیه میشود. چای پوئر میتواند به هضم غذا کمک کند و همچنین دارای خاصیت ضد التهابی بوده که قادر است درد مفاصل را کاهش دهد. علاوه بر این، چای پوئر میتواند به هوشیاری ذهنی کمک کند.
چای ارل گری محبوبترین نوع چای در بین انگلیسیهاست. این چای با افزودن عصاره ترنج به چای سیاه تهیه میشود. اولینبار ارل گری در دهه ۱۸۰۰ تولید شد تا عطر و طعم چایهای ارزان قیمت را از بین برده و به عنوان یک چای گران قیمت عرضه شود. اگرچه بسیاری از قفسههای سوپر مارکت پر از انواع ارزان قیمت این چای هستند، اما امروزه میتوانید ارل گری ممتازی را خریداری کنید که از ترکیب چای سیاه با بهترین ترنج ایتالیایی تولید شده است.
چای یاس (جاسمین)
چای یاس با عطر شکوفههای گل یاس همراه است. این نوع چای محبوبترین چای معطر چین است و معمولا با چای سبز تهیه میشود، اما از چایهای سفید، اولونگ و سیاه نیز برای تهیه آن استفاده میکنند. روش تزریق رایحه گلهای گل یاس به چای بسیار پر زحمت است و چند روز طول میکشد. چای همراه با گلهای یاس در یک اتاق مخصوص با رطوبت کنترل شده ذخیره میشوند. این کار شبهنگام انجام میشود، چون گلهای یاس که در طول شب شکوفه میدهند. این روند طی چند شب تکرار میشود تا میزان عطر مورد نظر به چای منتقل شود.
چای ماسالا
چای ماسالا یک چای سیاه است که با ادویه های سنتی هند مثل هل، میخک، دارچین و زنجبیل مخلوط میشود. معمولا این چای را با آب جوش، شیر، چای و ادویهجات تهیه میکنند و از شکر برای شیرین کردن آن استفاده میکنند. چای ماسالا پرطرفدارترین روش نوشیدن چای در هند است. با این حال همیشه اینطور نبوده است. هنگامی که اولینبار در هند چای پرورش داده شد، این نوشیدنی محبوب چندانی در بین افراد محلی نداشت. از این رو برخی از فروشندگان هندی چای را به یک نوشیدنی محلی به نام “kadha” اضافه کردند کردند که شامل آب و شیر جوشانده شده با ادویه بود.
چای میوهای
چایهای میوهای از میوههای فرآوری نشده و طبیعی تهیه میشوند. چایهای میوهای به طور طبیعی شیرین هستند و شیرینی اضافی به آنها افزوده نشده است. این نوع چایها از نظر آنتی اکسیدان و ویتامین C بسیار غنی هستند و هیچ گونه کافئینی در آنها وجود ندارند، همین ویژگی باعث میشود که به یک نوشیدنی ایده آل و آرام بخش قبل از خواب تبدیل شوند. همچنین، می توان از این چایها برای تهیه آیستی یا یخچای استفاده کرد تا به یک جایگزین سالم برای نوشیدنیهای گازدار و حتی برخی از آب میوهها تبدیل شوند.
چای گیاهی (دمنوش گیاهی)
چایهای گیاهی علاوه بر عطر و بوی فوق العاده و زیبایی طبیعی بسیاری از گلها، دارای خاصیت درمانی و آرام بخش هستند. یکی از رایجترین چایهای گیاهی تهیه شده از گل، چای بابونه است که از گلهای بابونه تولید میشوند و به عنوان یک آنتی اکسیدان مؤثر عمل میکنند. برخلاف قهوه و چایهایی نظیر چای سبز و سیاه، دمنوشها فاقد کافئین هستند. میزان آنتی اکسیدان و مواد معدنی موجود در این دمنوشها به گیاهانی بستگی دارد که انتخاب میکنید. از انواع چایهای گیاهی میتوان به دمنوش آویشن، نعنا هندی، بابونه اشاره کرد.